आपल्या आसपास लाखो गेगा बाइट्स माहिती सतत येत आहे. व्हाट्सअॅपवर तर दिवसाला
हजारो मेसेज येवून धडकतात. यापैकी कोणती माहिती खरच माझ्यासाठी आहे आणि कोणती नाही
आपण हे निश्चितच करू शकत नाहीत. आपण हेही निश्चित करू शकत नाहीत की, यासूचनांपैकी किती सूचनांना आपल्या जीवनात महत्व द्यायचे आहे. लहान-सहान
कामासाठी आपण ते अधिकच सोपे जावे म्हणून जसे अवजारं काढायचो तस आज छोट्या-छोट्या गोष्टीसाठी इंटरनेटवर
जातो यातून जीही माहिती मिळते त्या माहितीला आपण ब्रम्हवाक्य मानायला लागतो.
आपल्या पोटात सतत वेदना होत आहेत किंवा डोकेदुखी होत आहे तर
इंटरनेटवरिल हजारो आजारांची लक्षणे याच्याशी जुळतात म्हणून आपण अधिकच चिंतीत होतो.
आपल्यावरिल तणाव अधिकच वाढतो. मला खरंच हा आजार झाला तर नाही ना ? माझे जीवन संकटात तर नाही ना ? आपण योग्य तो उपचार
करून घेण्यापूर्वीच आपली रात्रीची झोप उडून जाते. आपण हे लक्षात घेतले पाहिजे की,
इंटरनेट कोणत्याही वैयक्तीक गरजेला लक्षात घेवून माहिती संग्रहीत
करत नाही तर जागतिक स्तरावरिल ज्ञान आणि माहिती सोपी करतो. यावरिल माहिती वैयक्तीक
आणि सामूहिक दोन्ही स्तरावर उपयोगी असू शकते. आपल्याला ही छोटी गोष्ट
लक्षात घ्यायला हवी की, इंटरनेटवरिल माहिती प्राप्त करताना कोणती
माहिती मला उपयोगी आहे आणि कोणती मी त्याज्य करायला हवी.
इंटरनेटवर माहिती विकणारी बरीच संकेतस्थळे आहेत. यावर प्रत्येक माहिती
ग्राहकाच्या मागणीनूसार तयार केलेली आणि विकावू असते. जी माहिती बाजारानूसार नाही
त्या माहितीला बाजाराच्या मागणीनूसार तोडमोड करून तयार केल जात. इंटरनेटमुळ जग
आपल्या मुठ्ठीत आल आहे. जगाच्या कोणत्याही कोप-यातून आपण आता माहिती प्राप्त करू
शकतो किंवा देवू शकतो. हा तर याचा एक उपयोग झाला. आपल्याला इंटरनेटचा वापर व्यापक
स्तरावर करणे शिकले पाहिजे. जस सोशल मीडियाचा वापर करताना आपण फक्त फोटो आणि
जीपीएस लोकेशन शेअर करू की याचा वापर आणखीन काही सकारात्मक कारणांसाठी होवू शकतो
याकडे आपण लक्ष द्यायला हवे. आपली मुल आणि वयस्क सुद्धा माहिती आणि डेटाचा वापर
आपली जीवनशैली अधिक चांगली बनविण्यासाठी करत आहेत. मात्र आपण हे विसरून चाललो आहोत
की, आपण जी माहिती सोशल मीडियावर फेकत आहोत ती माहिती
नंतर खाजगी राहत नाही. ती माहिती सर्वांची होवून जाते. नुकतीच एक सोशल साईट
वादामध्ये अडकली होती. यातून खाजगीपणाचा प्रश्न समोर आला. आपली प्रत्येक हालचाल
आणि प्रत्येक श्वास आपण सोशल मीडियावर पोस्ट करत आनंदी होत चाललो आहोत. बघा आज मी इथे आहे, मी हे करत आहे, मी असा आहे
इत्यादी-इत्यादी. मी माझे खाजगी क्षण सार्वत्रीक का करित आहे याचा आपण कधी विचार
केला आहे का ? दूस-याला आपले खाजगी क्षण दाखवण्यात
आपल्याला काय आनंद मिळतो ?
माहिती आणि डेटा यांनी आपल्या जीवनाला अशा प्रकारे प्रभावित केले
आहे की, याचा अंदाज आपण आत्ताच बांधू शकत नाही. माझे एका
व्यक्तीकडे अत्यंत महत्वाचे काम असल्याने मी त्या व्यक्तीला प्रत्यक्ष भेट
घेण्याची किंवा तात्काळ फोनवर संपर्क करण्याची विनंती अनेकदा करूनही ती व्यक्ती
व्हाट्सअॅप चॅटमधून बाहेर पडायला तयार झालीच नाही. सर्वच गोष्टी अशा सोशल
मीडियावर शेअर करता येतात किंवा त्यावर चर्चा करता येते असे नाही. आपली भेट
भविष्यात फक्त सोशल मीडियावरच होईल आता तो दिवस दूर राहिलेला नाही. या
माध्यमांनाही काही मर्यादा आहे हे लक्षात घेवून वेळीच इतर संवाद माध्यमांचा वापर
केला तर कुसंवाद होण्याऐवजी सुसंवाद होवू शकतो हे लक्षात घ्यायला हवे.
आता तर शासकिय कर्मचा-यांना इंटरनेट आणि व्हाट्सअॅपचा वापर
केल्याशिवाय पर्याय राहिलेला नाही. सर्व आदेश व्हाट्सअॅपद्वारेच दिले जातात
त्यामुळे दिवसातून कित्येकदा मोबाईल चाळत बसावे लागते. न जानो महत्वाचा आदेश किवा
माहिती कधी येवून धडकेल. मात्र होतय काय की, ९० टक्के
माहिती ही त्या कर्मचा-याशी संबंधीत नसते मात्र तरीही आलेल्या प्रत्येक माहिती
किंवा आदेशाला वाचल्याशिवाय पर्यायच राहत नाही. माहिती आणि डेटाला गरजेनूसार दिले
आणि गेले पाहिजेत. ज्याला जेवढी गरच आहे तेवढीच माहिती दिली पाहिजे. ही माहिती
आपल्यावरच वर्चस्व गाजवणार नाही याची आपण काळजी घेतली तरच आपण जीवन चांगल्या
पद्धतीने जगू शकतो. जीवनाचे काही क्षण आणि काही अंग उलगडायचे नसतात. काही कोपरे तर
असे असतात की जे आपण एखाद्या खास व्यक्तीसोबतच उलगडू शकतो. अशा बाबींना सोशल
मीडियावर सार्वत्रीक करणे हे शहाणपणाचे लक्षण निश्चितच नाही.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा